امیرالمؤمنین علیه السلام در باره کرامت و حسن خلق و آقایى و عفو و گذشت رسول خدا صلى الله علیه و آله مى‌ فرماید:

زمانى که اسیران طائفه طى را به مدینه آوردند، در بین آنان دخترى بود که به رسول خدا صلى الله علیه و آله عرضه داشت: یا محمّد! چه شود که مرا آزاد نمایید تا من از شماتت و سرزنش قبایل عرب در امان بمانم؛ زیرا من دختر رئیس قبیله هستم و پدرم اشخاص بى پناه را پناه مى داد، اسیر را آزاد مى کرد، به واردین غذا مى داد، افشاى سلام مى کرد و هیچ وقت حاجتمندى را بدون روا شدن حاجتش رد نمى کرد، من دختر حاتم طایى هستم.

پیامبرصلوات الله فرمود: اى دختر! آنچه بیان کردى اوصاف مردم مؤمن است، اگر پدرت اهل اسلام بود براى وى از خداوند طلب رحمت مى کردم. سپس فرمود: دختر را آزاد کنید؛ زیرا پدرش اخلاق نیک را دوست مى داشت و خدا اخلاق نیک را دوست دارد.
ابو برده بن دینار در آزادى دختر حاتم از جاى برخاست و عرضه داشت: اى رسول خدا! پروردگار اخلاق نیک را دوست دارد؟ حضرت فرمود: سوگند به خدایى که جانم به دست اوست، وارد بهشت نمى شود مگر صاحب اخلاق پسندیده.

پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: خداوند اسلام را به اخلاق نیک و کردار پسندیده پیچید، از جمله:
معاشرت نیکو، احسان و بخشش به مردم، ملایمت و خوشرفتارى، راه و رسم نیک را بین مردم پخش کردن، طعام خوراندن به خلق خدا، افشاى سلام، عیادت مریض- خواه مسلمانى نیکوکار، خواه معصیت کار باشد- تشییع جنازه مسلمان، خوشرفتارى با همسایه- خواه مسلمان باشد، خواه غیر مسلمان- احترام به سالمندان، پذیرفتن دعوت مردم و دعوت از دیگران، عفو و اصلاح بین مردم، بزرگوارى و بخشش، از خود گذشتگى، ابتدا به سلام، فرو خوردن خشم و غضب و سپس عفو از بد کار.

و نیز اسلام صفات زیر را ممنوع دانسته و آنها را جزء سیّئات به حساب آورده:
کار بیهوده و باطل، ساز و آواز و غنا از هر نوعش، خیانت و ظاهر سازى و انتقام بى جا، دروغ، غیبت، بخل، حرص، ستم، تجاوز، مکر و خدعه، سخن چینى، فتنه بهم زدن بین مردم، قطع رحم، بدخلقى، فخر و تکبّر، خود پسندى، ستایش بى جا، فحش، کینه، حسد، فال بدزدن، راهزنى و سرکشى ….»

برگرفته از کتاب تفسیر و شرح صحیفه سجادیه، ج ۲، نوشته استاد انصاریان